Sẵn sàng đọc
Lần đầu tiên ôm sinh linh bé bỏng trong tay, bất kỳ người phụ nữ nào cũng cảm nhận được sự thiêng liêng vô bờ bến. Thế nhưng, đi kèm với niềm hạnh phúc ấy là vô vàn những lo âu, bỡ ngỡ và cả những áp lực vô hình từ xã hội lẫn chính bản thân mình. Việc mắc phải những sai lầm khi làm mẹ lần đầu là điều hoàn toàn tự nhiên và khó tránh khỏi. Hành trình nuôi dạy con không phải là một cuộc đua tìm kiếm sự hoàn hảo, mà là một quá trình học hỏi, thích nghi và trưởng thành của cả mẹ và bé. Hãy cùng nhìn nhận những vướng mắc phổ biến dưới góc độ khoa học và tâm lý học để tìm ra lối đi nhẹ nhàng, an yên nhất cho bản thân.
Tự cô lập trong thế giới bỉm sữa và áp lực của sự hoàn hảo
Nhiều người mẹ trẻ bước vào cuộc sống bỉm sữa với một tâm thế vô cùng quyết tâm. Họ muốn tự tay chuẩn bị từng chiếc tã, tự mình dỗ dành con mỗi khi con khóc, và tin rằng không ai có thể chăm sóc con tốt bằng chính mình. Tâm lý ôm đồm này xuất phát từ bản năng làm mẹ mạnh mẽ, nhưng vô tình lại tạo ra một chiếc lồng vô hình, cô lập người mẹ với thế giới xung quanh.
Dưới góc độ tâm lý học, việc cố gắng kiểm soát mọi khía cạnh trong việc chăm sóc trẻ sơ sinh dễ dẫn đến hội chứng kiệt quệ tinh thần. Khi bạn không cho phép bản thân nghỉ ngơi, cơ thể sẽ liên tục sản sinh ra cortisol – một loại hormone gây căng thẳng. Cortisol tăng cao kéo dài không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng sữa mẹ mà còn làm suy giảm hệ miễn dịch và khả năng phán đoán của bạn. Nhận ra những sai lầm khi làm mẹ lần đầu liên quan đến sự cầu toàn sẽ giúp bạn giải phóng bản thân khỏi những áp lực không đáng có.
Hãy nhớ rằng, một ngôi nhà có chút bừa bộn, một bữa ăn đơn giản hay một vài việc chưa được giải quyết hoàn hảo không định nghĩa bạn là một người mẹ tồi. Con trẻ cần một người mẹ hạnh phúc và tràn đầy năng lượng hơn là một người mẹ kiệt quệ trong một ngôi nhà sạch bóng không tì vết. Việc chấp nhận sự không hoàn hảo chính là bước đầu tiên để bạn tận hưởng thiên chức này một cách trọn vẹn nhất.
Lãng quên người bạn đời trong hành trình chuyển giao vai trò gia đình
Sự xuất hiện của một thành viên mới sẽ làm thay đổi hoàn toàn cấu trúc của một gia đình. Trước đây, thế giới chỉ có hai người, nhưng giờ đây, mọi sự chú ý, thời gian và năng lượng của người mẹ đều dồn hết vào em bé. Sau một ngày dài mệt mỏi với hàng tá công việc không tên từ cho bú, thay tã đến dỗ con ngủ, người mẹ thường rơi vào trạng thái cạn kiệt năng lượng và không còn tâm trí dành cho chồng.
Đây là một trong những sai lầm khi làm mẹ lần đầu phổ biến nhất nhưng lại ít được thảo luận cởi mở. Người chồng, dù cũng đang cố gắng thích nghi với vai trò làm cha, đôi khi sẽ cảm thấy bị ra rìa, bối rối và thậm chí là cô đơn trong chính ngôi nhà của mình. Sự thiếu kết nối kéo dài giữa hai vợ chồng dễ tạo ra những rạn nứt âm thầm, dẫn đến những cuộc tranh cãi không đáng có trong đời sống hôn nhân.
Chính vì thế, mẹ cần dành thời gian tìm hiểu phương pháp nhẹ nhàng giúp bé nín khóc để vừa chăm sóc bé tốt vừa giữ gìn hạnh phúc gia đình.
Để khắc phục điều này, hai vợ chồng cần có những buổi trò chuyện ngắn nhưng chất lượng mỗi ngày. Hãy chia sẻ với nhau về những khó khăn, những cảm xúc mà mình đang trải qua thay vì chỉ thảo luận về lịch ăn, lịch ngủ của con. Hãy cho đối phương biết bạn vẫn yêu thương và trân trọng sự đồng hành của họ. Sự đồng lòng và thấu hiểu từ người bạn đời chính là điểm tựa vững chắc nhất giúp người mẹ vượt qua giai đoạn nhạy cảm sau sinh.
Bỏ quên nhu cầu chăm sóc bản thân và hội chứng tội lỗi của người mẹ
Có một câu nói rất phổ biến trong cộng đồng bỉm sữa: “Mẹ có khỏe thì con mới ngoan”. Thế nhưng, trên thực tế, rất ít người mẹ trẻ làm được điều này. Họ thường đặt nhu cầu của con lên hàng đầu, rồi đến chồng, đến gia đình, và cuối cùng mới là bản thân mình – nếu như còn thời gian. Việc bỏ quên bản thân từ ăn uống qua loa, thiếu ngủ trầm trọng đến việc không có nổi mười lăm phút riêng tư là một sai lầm khi làm mẹ lần đầu vô cùng nguy hại.
Nhiều người mẹ cảm thấy tội lỗi khi nghĩ đến việc dành thời gian cho riêng mình. Họ cho rằng việc đi tắm lâu hơn một chút, đi bộ thư giãn hay gặp gỡ bạn bè là ích kỷ. Tuy nhiên, các nghiên cứu khoa học đã chứng minh điều ngược lại. Sức khỏe tinh thần của người mẹ có mối liên hệ trực tiếp đến sự phát triển não bộ và cảm xúc của trẻ sơ sinh. Một người mẹ căng thẳng, trầm cảm sẽ khó có thể tương tác và phản hồi các tín hiệu của con một cách nhạy bén.
Chăm sóc bản thân không phải là một sự xa xỉ, mà là một nhiệm vụ bắt buộc. Bạn không thể rót nước từ một chiếc bình rỗng. Hãy bắt đầu bằng những hành động nhỏ: dành ra mười phút ngồi thiền, uống một tách trà ấm khi con đã ngủ, hoặc nhờ người thân trông con để bạn có thể tắm nước nóng một cách thư thả. Những khoảng nghỉ ngắn này sẽ giúp bạn tái tạo năng lượng, giữ cho tinh thần luôn tỉnh táo và tràn đầy yêu thương khi quay lại chăm sóc con yêu.
Ngại tìm kiếm sự giúp đỡ từ những người xung quanh
Một rào cản tâm lý lớn của những người mẹ lần đầu nuôi con là nỗi sợ bị phán xét. Họ sợ rằng nếu mình mở lời nhờ giúp đỡ, người khác sẽ đánh giá mình là người mẹ kém cỏi, không biết cách chăm con. Nỗi sợ này khiến họ gồng mình lên gánh vác tất cả mọi việc, từ việc nhà đến chăm sóc bé, dẫn đến tình trạng quá tải nghiêm trọng cả về thể chất lẫn tinh thần.
Họ dễ kiệt sức và bỏ lỡ thời điểm học tập quan trọng cho con mình.
Thực tế, việc nuôi dạy một đứa trẻ cần cả một hệ thống hỗ trợ. Không ai có thể tự mình làm tốt tất cả mọi việc mà không có sự trợ giúp. Việc bạn chủ động tìm kiếm sự giúp đỡ từ chồng, gia đình nội ngoại, hay thậm chí là từ các dịch vụ chăm sóc chuyên nghiệp không phải là biểu hiện của sự yếu đuối, mà là sự lựa chọn thông minh và có trách nhiệm.
Hãy học cách tin tưởng người khác. Chồng bạn có thể không thay tã nhanh bằng bạn, bà ngoại có thể có cách dỗ dành khác bạn một chút, nhưng điều đó hoàn toàn ổn. Sự đa dạng trong cách chăm sóc giúp em bé tăng cường khả năng thích nghi và giúp bạn có thêm thời gian để phục hồi sức khỏe. Hãy mở lòng đón nhận sự giúp đỡ và chia sẻ gánh nặng để hành trình làm mẹ trở nên nhẹ nhàng, tràn ngập tiếng cười.
Xây dựng một hành trình làm mẹ hạnh phúc và an yên
Làm mẹ là một hành trình dài hạn, không phải là một chặng đua nước rút. Mỗi đứa trẻ là một cá thể duy nhất với nhịp phát triển và tính cách riêng biệt, không có một công thức chung nào áp dụng hoàn hảo cho tất cả các bé. Vì vậy, thay vì so sánh con mình với các bé khác hay ép bản thân vào những khuôn mẫu cứng nhắc trên mạng xã hội, hãy lắng nghe bản năng làm mẹ và thấu hiểu nhu cầu thực tế của con mình.
Sai lầm chỉ là những bài học kinh nghiệm quý giá giúp bạn thấu hiểu bản thân và con yêu hơn mỗi ngày. Hãy bao dung hơn với chính mình, cho phép mình có những ngày mệt mỏi, những lúc vụng về. Khi bạn học được cách yêu thương bản thân, biết sẻ chia áp lực và đón nhận sự hỗ trợ, bạn sẽ nhận ra rằng làm mẹ thực chất là một trải nghiệm vô cùng ngọt ngào và thiêng liêng.
Trẻ thành thật không phải vì không biết nói dối — mà vì con cảm thấy đủ an toàn để nói thật. Nếu bạn muốn giúp con học cách bày tỏ cảm xúc từ sớm, đây là gợi ý dành cho ba mẹ:
