Sẵn sàng đọc
Sự xuất hiện của một thiên thần nhỏ luôn là cột mốc kỳ diệu trong đời mỗi người mẹ, nhưng hành trình này cũng đi kèm với không ít băn khoăn về việc làm sao để thú cưng và trẻ sơ sinh có thể chung sống hòa bình, khỏe mạnh dưới một mái nhà. Đối với nhiều gia đình, những chú chó, chú mèo không chỉ là vật nuôi mà còn là những “đứa con đầu lòng” bốn chân vô cùng thân thiết. Khi một thành viên mới bé bỏng xuất hiện, cuộc sống của người bạn bốn chân này chắc chắn sẽ bị đảo lộn. Sự thay đổi đột ngột về không gian, mùi hương, tiếng động và đặc biệt là sự san sẻ tình cảm từ cha mẹ dễ khiến thú cưng rơi vào trạng thái căng thẳng, ghen tị hoặc có những hành vi tự vệ ngoài ý muốn. Để bảo vệ con yêu một cách trọn vẹn nhất đồng thời không bỏ rơi người bạn trung thành của mình, các bậc cha mẹ cần có một lộ trình chuẩn bị bài bản, khoa học và đong đầy yêu thương.
Thấu hiểu tâm lý động vật và chuẩn bị trước khi đón bé về nhà
Trước khi em bé chào đời khoảng hai đến ba tháng là khoảng thời gian vàng để bạn thiết lập lại các thói quen mới cho vật nuôi. Động vật, đặc biệt là chó và mèo, là những loài sinh vật sống theo thói quen rất nghiêm ngặt. Khi có sự xuất hiện của thú cưng và trẻ sơ sinh trong cùng một không gian, lịch trình sinh hoạt của bạn chắc chắn sẽ bị đảo lộn. Do đó, việc chủ động thay đổi lộ trình sinh hoạt của thú cưng từ trước sẽ giúp chúng không cảm thấy em bé là nguyên nhân cướp đi sự quan tâm của chủ nhân.
Nếu bạn là người thường xuyên dắt chó đi dạo hoặc ôm ấp mèo vào những khung giờ cố định, hãy bắt đầu thay đổi giờ giấc một cách ngẫu nhiên. Hãy tập cho chúng quen với việc được người phối ngẫu hoặc một thành viên khác trong gia đình chăm sóc, dắt đi chơi. Điều này giúp thú cưng giảm bớt sự phụ thuộc tuyệt đối vào người mẹ, chuẩn bị cho những ngày tháng người mẹ phải dồn phần lớn thời gian cho việc chăm sóc trẻ sơ sinh.
Bên cạnh đó, việc làm quen với những âm thanh lạ là vô cùng quan trọng. Bạn có thể mở những đoạn video ghi âm tiếng trẻ em khóc, tiếng cười đùa, tiếng đồ chơi phát nhạc với âm lượng nhỏ rồi tăng dần lên. Trong lúc âm thanh đó phát ra, hãy vuốt ve và thưởng cho thú cưng những món ăn chúng yêu thích. Phương pháp điều hướng hành vi này giúp chúng liên kết tiếng khóc của em bé với những trải nghiệm tích cực, từ đó giảm bớt sự hoảng sợ hoặc phản ứng tự vệ khi bé thực sự chào đời.
Thiết lập ranh giới an toàn trong không gian sống gia đình
Để đảm bảo sự an toàn tuyệt đối cho em bé, việc phân chia không gian sống rõ ràng là điều bắt buộc. Những đồ dùng dành riêng cho trẻ sơ sinh như cũi, nôi, xe đẩy hay thảm chơi phải là khu vực cấm đối với thú cưng. Chó và mèo thường có thói quen tìm kiếm những nơi ấm áp, êm ái để nằm. Một chú mèo cuộn tròn ngủ ngay cạnh mặt em bé có thể vô tình gây ra nguy cơ ngạt thở vô cùng nguy hiểm cho trẻ.
Hãy bắt đầu dựng cũi và nôi của bé từ vài tuần trước khi sinh. Mỗi khi thú cưng có ý định nhảy vào hoặc tiếp cận gần, hãy dùng khẩu lệnh nghiêm khắc như “không” hoặc “đi ra” để ngăn chặn ngay lập tức. Bạn cũng có thể đặt một vài quả bóng bay hoặc băng dính hai mặt vào bên trong cũi trống; khi thú cưng nhảy vào, âm thanh bóng nổ hoặc cảm giác dính chân sẽ tạo ra phản xạ tự nhiên giúp chúng tránh xa những khu vực này trong tương lai.
khi thú cưng chạm vào sẽ giật mình và tránh xa, đồng thời bạn nên tham khảo cách pha sữa an toàn để chuẩn bị cho bé.
Ngoài ra, khu vực vệ sinh của mèo (khay cát) và nơi ăn uống của chó mèo cần được di dời đến nơi kín đáo, cách xa phòng ngủ của bé và ngoài tầm với của trẻ sau này khi biết bò. Phân mèo có thể chứa ký sinh trùng nguy hiểm gây hội chứng nhiễm độc độc tố Toxoplasma, cực kỳ độc hại cho hệ miễn dịch non nớt của trẻ nhỏ. Hãy đảm bảo không khí trong phòng của bé luôn được lưu thông tốt và không bị ảnh hưởng bởi mùi chất thải của vật nuôi.
Kịch bản cho cuộc gặp gỡ đầu tiên giữa bé yêu và người bạn bốn chân
Ngày đầu tiên bế em bé từ viện về nhà là thời điểm nhạy cảm nhất, quyết định ấn tượng ban đầu của thú cưng đối với thành viên mới. Để chuẩn bị tốt nhất cho mối quan hệ giữa thú cưng và trẻ sơ sinh, bạn hãy áp dụng liệu pháp mùi hương trước khi cuộc gặp mặt trực tiếp diễn ra. Hãy nhờ người thân mang một chiếc khăn quấn hoặc tã giấy có dính mùi hương của em bé từ bệnh viện về nhà trước một ngày. Cho thú cưng ngửi chiếc khăn này và quan sát phản ứng của chúng. Nếu chúng ngửi một cách tò mò và bình tĩnh, hãy khen ngợi và thưởng đồ ăn.
Khi người mẹ bế bé về đến nhà, hãy để một thành viên khác bế em bé ở một phòng riêng biệt trước. Người mẹ nên vào nhà một mình để chào đón chú chó, chú mèo của mình trước tiên. Sau nhiều ngày xa cách ở viện, thú cưng sẽ rất phấn khích và muốn vồ lấy bạn. Việc bạn giải tỏa năng lượng và ôm ấp chúng trước sẽ giúp chúng bình tĩnh lại.
Sau khi thú cưng đã ổn định, cuộc gặp gỡ chính thức mới được bắt đầu. Một người sẽ bế em bé chắc chắn trên tay, người còn lại sẽ dùng dây xích giữ chú chó ở khoảng cách an toàn (khoảng hai đến ba mét). Hãy để chú chó nhìn thấy em bé từ xa. Nếu chú chó tỏ ra bình tĩnh, hãy cho phép chúng tiến lại gần hơn từng chút một để ngửi chân của em bé dưới sự kiểm soát chặt chẽ. Tuyệt đối không để thú cưng liếm lên mặt, mắt hoặc vết thương chưa lành của trẻ sơ sinh. Nếu nhận thấy bất kỳ dấu hiệu căng thẳng hay gầm gừ nào, hãy ngay lập tức dừng cuộc gặp và đưa thú cưng ra phòng khác.
Chăm sóc y tế toàn diện cho vật nuôi để bảo vệ sức khỏe của trẻ
Hệ miễn dịch của trẻ sơ sinh còn rất yếu ớt và dễ bị tổn thương bởi các tác nhân bên ngoài. Do đó, việc chăm sóc y tế định kỳ cho vật nuôi không chỉ là trách nhiệm với chúng mà còn là lá chắn bảo vệ sức khỏe trực tiếp cho con yêu của bạn. Trước khi đón bé về nhà, hãy đưa thú cưng đến phòng khám thú y để thực hiện một cuộc tổng kiểm tra sức khỏe.
Khi bé lớn hơn, đừng quên tìm hiểu bí quyết dinh dưỡng cho bé để hỗ trợ sự phát triển toàn diện.
Hãy chắc chắn rằng thú cưng của bạn đã được tiêm phòng đầy đủ các mũi vắc-xin quan trọng, đặc biệt là vắc-xin ngừa bệnh dại và các bệnh truyền nhiễm qua đường hô hấp. Việc tẩy giun sán định kỳ cần được thực hiện nghiêm ngặt mỗi ba tháng một lần để tránh nguy cơ lây truyền ký sinh trùng sang trẻ qua các tiếp xúc gián tiếp trên sàn nhà hoặc thảm trải sàn.
Bên cạnh đó, các ký sinh trùng ngoài da như ve, rận, bọ chét cần được tiêu diệt triệt để bằng các loại thuốc nhỏ gáy hoặc vòng cổ đặc trị an toàn. Cắt tỉa móng chân cho chó, mèo thường xuyên là việc không thể bỏ qua để tránh trường hợp chúng vô tình cào xước làn da mỏng manh của bé khi chơi đùa. Triệt sản cũng là một giải pháp khoa học được khuyến khích, bởi việc này giúp ổn định hormone, giảm đáng kể sự hung hăng mang tính bản năng của động vật khi có sự thay đổi môi trường sống.
Nguyên tắc vàng không thể phá bỏ khi để trẻ tiếp xúc với vật nuôi
Dù chú chó hay chú mèo của bạn có hiền lành, ngoan ngoãn và trung thành đến đâu, hãy luôn khắc ghi nguyên tắc tối thượng: Không bao giờ để trẻ sơ sinh một mình với thú cưng mà không có sự giám sát của người lớn, dù chỉ trong một vài giây ngắn ngủi. Bản năng hoang dã của động vật có thể trỗi dậy bất cứ lúc nào trước những hành vi vô thức của trẻ nhỏ, chẳng hạn như tiếng khóc thét đột ngột, cử động tay chân quờ quạng, hoặc việc trẻ vô tình nắm chặt tai, đuôi của thú cưng khi bắt đầu biết cầm nắm.
Khi trẻ đang ngủ trong phòng, hãy luôn đóng chặt cửa phòng hoặc sử dụng cửa lưới ngăn cách để đảm bảo thú cưng không thể tự ý lẻn vào trong. Hãy luôn quan sát kỹ các biểu hiện cơ thể của vật nuôi để nhận diện sớm các dấu hiệu căng thẳng nguy hiểm. Ở chó, đó là hành vi liếm mép liên tục khi không có thức ăn, ngáp dài, quay đầu né tránh hoặc để lộ lòng trắng mắt. Ở mèo, đó là việc cụp tai ra sau, dựng lông gáy, đuôi đập mạnh xuống sàn hoặc phát ra những tiếng gầm gừ nhỏ trong họng. Khi thấy các dấu hiệu này, hãy tách thú cưng ra một không gian yên tĩnh riêng ngay lập tức để chúng được bình tĩnh lại.
Nuôi dưỡng tình yêu thương động vật từ thuở nhỏ là một trải nghiệm tuyệt vời giúp trẻ phát triển trí tuệ cảm xúc. Bằng sự chuẩn bị kỹ lưỡng về cả tâm lý, không gian sống lẫn y tế, hành trình nuôi dạy thú cưng và trẻ sơ sinh sẽ trở thành một trải nghiệm hạnh phúc, an toàn và tràn ngập những khoảnh khắc ấm áp vô giá của gia đình bạn.
Chẳng có công thức nào hoàn hảo để dạy con, nhưng hiểu được tâm lý của con chính là chìa khóa vàng. Bộ sách này sẽ đồng hành cùng ba mẹ trên hành trình ấy. Đây là gợi ý dành cho ba mẹ:
